Có những công trình mà sau khi hoàn thành, điều đọng lại trong chúng tôi không phải là số lượng tấm pin đã lắp, công suất của biến tần hay giá trị của hợp đồng. Điều còn ở lại nhiều nhất đôi khi chỉ là một câu nói rất bình thường của chủ đầu tư. Tuần vừa qua, đội ngũ Solar Sài Gòn có dịp hoàn thiện một hệ thống điện mặt trời áp mái tại Hiệp Bình, TP.HCM. Công trình được thiết kế với 45 tấm pin năng lượng mặt trời TCL, một biến tần Hybrid Deye và ba bộ pin lưu trữ Lithtech, tạo nên một hệ thống có khả năng tiết kiệm khoảng 20 triệu đồng tiền điện mỗi tháng. Đó là một con số đáng kể nếu nhìn dưới góc độ đầu tư, nhưng điều khiến chúng tôi nhớ mãi lại không nằm ở những thông số kỹ thuật ấy.
Khi toàn bộ hệ thống đã vận hành ổn định, chúng tôi cùng chủ nhà đứng trên sân thượng nhìn những hàng pin vừa được lắp đặt dưới ánh nắng giữa trưa. Anh mỉm cười và nói rất nhẹ nhàng: “Mình đầu tư hệ thống này không phải để kiếm thêm từ tiền điện. Mình chỉ mong sau này nếu giá điện có tăng thì cũng không phải tăng tiền điện của người thuê.” Chỉ một câu nói ngắn ngủi nhưng đủ để cả đội im lặng vài giây. Bởi giữa thời điểm mọi chi phí sinh hoạt đều có xu hướng tăng lên từng năm, từ thực phẩm, xăng dầu đến tiền điện, việc một người chủ động bỏ ra một khoản đầu tư lớn chỉ để giữ ổn định chi phí cho những người đang thuê nhà của mình thực sự không phải là điều thường gặp.
Thực tế, anh hoàn toàn có thể lựa chọn một cách đơn giản hơn. Khi giá điện tăng, việc điều chỉnh tiền điện đối với người thuê là điều hợp lý và cũng là cách mà rất nhiều chủ nhà đang áp dụng để cân đối chi phí. Không ai có thể trách họ, bởi đó là quy luật của thị trường. Thế nhưng thay vì chuyển áp lực ấy sang người khác, anh lại chọn cách đầu tư vào một hệ thống điện mặt trời để tự giảm chi phí vận hành của chính mình. Đó không chỉ là một quyết định về tài chính, mà còn là một cách nhìn rất khác về việc kinh doanh. Lợi nhuận không nhất thiết phải đến từ việc thu nhiều hơn, đôi khi nó đến từ việc vận hành thông minh hơn và biết chia sẻ nhiều hơn.
Có lẽ chỉ những ai từng sống trong các khu nhà trọ mới hiểu được giá trị của quyết định này. Phần lớn người thuê là công nhân, nhân viên văn phòng, sinh viên hay những gia đình trẻ đang bắt đầu cuộc sống tại TP.HCM. Mỗi tháng, họ đều phải cân đối rất nhiều khoản chi, từ tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền học của con đến chi phí đi lại. Đối với nhiều người, vài trăm nghìn đồng tiền điện tăng thêm có thể không phải là con số quá lớn trong mắt người khác, nhưng lại đủ để họ phải bớt một vài bữa ăn ngoài, hạn chế sử dụng máy lạnh vào những ngày nắng nóng hoặc gác lại một khoản tiết kiệm nhỏ dành cho gia đình. Chính vì vậy, việc có một người chủ nhà luôn cố gắng giữ ổn định chi phí điện cho người thuê mang một ý nghĩa lớn hơn rất nhiều so với những gì thể hiện trên hóa đơn hàng tháng.
Nhìn từ góc độ kỹ thuật, hệ thống được xây dựng với 45 tấm pin TCL có khả năng khai thác hiệu quả nguồn bức xạ mặt trời dồi dào tại khu vực phía Nam. Biến tần Hybrid Deye đóng vai trò như “bộ não” của toàn bộ hệ thống, tối ưu quá trình chuyển đổi và quản lý dòng điện, trong khi ba bộ pin lưu trữ Lithtech giúp giữ lại phần điện dư vào ban ngày để sử dụng vào buổi tối hoặc trong những thời điểm điện lưới gặp sự cố. Toàn bộ hệ thống vận hành như một nhà máy điện thu nhỏ trên chính mái nhà, âm thầm tạo ra nguồn năng lượng sạch mỗi ngày mà không phát ra tiếng ồn, không tạo khói bụi và gần như không làm thay đổi nhịp sống của những người đang sinh hoạt bên dưới.
Khoản tiết kiệm khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng thoạt nghe chỉ là một con số trên giấy tờ, nhưng nếu nhìn ở góc độ dài hạn, giá trị mà hệ thống mang lại còn lớn hơn rất nhiều. Đó là khoảng 240 triệu đồng mỗi năm và có thể lên đến hàng tỷ đồng trong suốt vòng đời vận hành của hệ thống. Quan trọng hơn, khoản tiết kiệm ấy không chỉ giúp chủ nhà tối ưu hiệu quả đầu tư mà còn tạo ra một “vùng đệm” để họ không phải tăng giá điện mỗi khi thị trường có biến động. Nói cách khác, mỗi kilowatt giờ điện được tạo ra từ mái nhà hôm nay không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần giữ lại sự ổn định cho cuộc sống của hàng chục hộ gia đình đang sinh sống tại đây.
Sau nhiều năm thi công hàng trăm công trình điện mặt trời trên khắp cả nước, Solar Sài Gòn nhận ra rằng giá trị lớn nhất của điện mặt trời chưa bao giờ chỉ nằm ở khả năng hoàn vốn hay những con số về sản lượng điện. Điều khiến chúng tôi gắn bó với công việc này chính là việc được chứng kiến công nghệ tạo ra những thay đổi rất thật trong cuộc sống của con người. Có những hệ thống giúp doanh nghiệp giảm hàng trăm triệu đồng chi phí vận hành mỗi năm để tái đầu tư sản xuất. Có những hệ thống giúp các hộ gia đình yên tâm hơn trước mỗi lần điều chỉnh giá điện. Và cũng có những công trình như ở Hiệp Bình, nơi một khoản đầu tư của chủ nhà lại mang đến lợi ích lâu dài cho rất nhiều người thuê đang ngày ngày làm việc và mưu sinh nơi thành phố.
Rời công trình khi mặt trời đã bắt đầu dịu nắng, chúng tôi ngoái nhìn lại những hàng pin lấp lánh trên mái nhà và chợt nghĩ rằng, có lẽ điều đẹp nhất của điện mặt trời là nó luôn âm thầm cống hiến. Không ồn ào, không phô trương, mỗi ngày hệ thống vẫn lặng lẽ biến ánh nắng thành nguồn điện sạch, rồi từ nguồn điện ấy lại biến thành những hóa đơn nhẹ hơn, những khoản chi được giữ lại và sự an tâm của rất nhiều gia đình. Đối với Solar Sài Gòn, mỗi công trình hoàn thành không đơn thuần là thêm một hệ thống điện mặt trời được đưa vào vận hành, mà còn là thêm một câu chuyện đẹp về cách công nghệ có thể giúp con người sống chủ động hơn, sẻ chia hơn và bền vững hơn. Và có lẽ, đó mới là giá trị lớn nhất mà chúng tôi luôn mong muốn mang đến sau mỗi dự án mình thực hiện.
